X
تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی امام رضا عليه السلام

پایگاه اطلاع رسانی امام رضا عليه السلام

رواقهای رضوی

                                              

در مجموع 22 رواق قدیمی و جدید در آماكن متبركه وجود دارد كه عبارتند از:

رواق شیخ بهایی:در جنوب شرقی حرم مطهر واقع شده و به دلیل وجود مقبره شیخ بهایی در آن به این نام شهرت یافته است.رواق دار الحفاظ :  در جنوب حرم مطهر و بین روضه منوره و مسجد گوهرشاد واقع شده است.

رواق گنبد حاتم خانی:در شرق حرم مطهر و در غرب دارالسعادة و پایین پای مبارك واقع شده است.

رواق دارالسیادة:در غرب حرم مطهر واقع شده و در ضلع شرقی آن بین دارالسیادة و مسجد بالاسر پنجره ای مشبك از نقره وجود دارد و از آنجا ضریح مقدس نمایان است.

رواق دار الفیض:در جنوب روضه منوره و پشت سر مبارك قرار دارد، از شرق به رواق گنبد الله وردیخان و از غرب به دار الشكر محدود است.

رواق دار السعادة:در شرق حرم مطهر واقع شده و از سمت غرب بر پایین پای مبارك با رواق حاتم خانی و از شرق به ایوان طلای صحن نو و از شمال به رواق دارالضیافة و از جنوب به رواق دار السرور محدود است.

رواق دارالشكر :در شمال مسجد بالاسر و در مجاورت دارالفیض واقع شده و از شمال به ایوان طلای صحن انقلاب و از غرب به دارالشرف و از شرق به دار الفیض محدود می شود.

رواق توحید خانه:در شمال حرم مطهر و بین دارالفیض و صحن انقلاب قرار گرفته و از شرق به رواق الله وردیخان و از غرب به ایوان صحن انقلاب راه دارد.

رواق دارالسلام‌:در جنوب حرم مطهر و در شرق و موازات دراالحفاظ قرار دارد و در ضلع شرقی با دارالسرور و از طرف غرب با رواق گنبد حاتم خانی مرتبط است.

رواق دارالعزة:در جنوب شرقی حرم مطهر، بین رواق دارالسلام و دارالذكر واقع شده و از شمال به دارالسرور مرتبط است.

رواق دارالسرور:در جنوب دارالسعادة و شمال دارالذكر واقع است و از جنوب به دار العزة و دارالذكر و از شرق به طرف صحن آزادی و از غرب به دار السلام راه دارد.

رواق دار الذكر:در جنوب شرقی حرم مطهر و در غرب صحن آزادی واقع است و از شرق به حجره های صحن نو و از جنوب به دارالزهد راه دارد و در ضلع غربی با دارالعزة و در ضلع شمالی با دار السرور مرتبط است.

رواق دارالزهد:در جنوب شرقی حرم مطهر و در شمال صحن امام و متصل به آن است و از مشرق با رواق شیخ بهایی و از شمال با دارالذكر و از ضلع جنوبی با صحن امام خمینی و از ضلع غربی با راهرو تالار تشریفات مرتبط است.

رواق دارالعبادة:آخرین رواق در جنوب شرقی حرم مطهر است و در شرق رواق شیخ بهایی قرار دارد و از طرف جنوب و شرق با صحن امام و از ضلع شمالی با صحن آزادی مرتبط است.

رواق گنبد الله وردیخان:در شمال شرقی حرم مطهر و رواق گنبد حاتم خانی، و در شرق رواق توحیدخانه واقع است و از شمال به صحن انقلاب و از شرق به دارالضیافة و از جنوب به دارالسعادة راه دارد.

 رواق دارالضیافة:در حد فاصل صحن انقلاب و آزادی و رواق گنبد الله وردیخان است و از جنوب به دارالسعادة اتصال دارد.

رواق دارالشرف:در شمال غربی حرم مطهر و شمال دارالسیادة واقع است و با ایوان طلای صحن انقلاب و رواق جدید دارالولایة و دارالشكر مرتبط است.

 رواق دارالولایة:در غرب روضه منوره واقع شده و از شمال به صحن انقلاب و قسمتی از بست شیخ طوسی و از شرق به رواقهای دارالشرف و دارالاخلاص و دارالسیادة و از جنوب به مدرسه دو در و پریزاد و از غرب به صحن جمهوری اسلامی محدود است و بزرگترین رواق حرم مطهر و جدید الاحداث میباشد.

رواق دارالاخلاص:در غرب حرم مطهر و مقابل بالاسر و در حد فاصل سه رواق دارالسیادة و دارالشرف و دارالولایة واقع شده است.

رواق دارالهدایة:در جنوب غربی حرم مطهر و در شمال رواق دارالرحمة و بین مدرسه در و صحن جمهوری واقع شده است.

رواق دار الرحمة:در جنوب دارالهدایة است و از شرق با بست شیخ بهایی و از غرب با صحن جمهوری مرتبط است.

این مسجد كوچك یكی از بناهای قدیمی اماكن متبركه رضوی است و در ناحیه غرب حرم مطهر واقع شده و از ضلع غربی با یك پنجره فولادی به دار السیادة متصل است.

+ نوشته شده در  جمعه بیست و سوم بهمن 1388ساعت   توسط مدیر   | 

صحن‌های حرم امام رضا

 

مجموعه ی آستان قدس رضوی که خود به تنهایی جاذبه ی معماری کم نظیری به شمار می رود، همراه با سایر بناها و آثار معماری این سرزمین؛ سبب شده اند که استان خراسان رضوی علاوه بر جاذبه های معنوی از نظر جاذبه های معماری و تاریخی نیز دارای اهمیت زیادی باشد. صحن‌های مجموعه ی آستان قدس رضوی دارای پنج صحن؛ عتیق(انقلاب)، جدید(آزادی)، امام خمینی (موزه)، جمهوری اسلامی و قدس است که دو صحن آخر نوساز هستند. هر یک از صحن های مجموعه ی مقدس آستان قدس رضوی شاهکارهایی از معماران مختلف ایرانی را به نمایش می گذارند.
       از جمله آثار ارزشمند داخل حرم رضوی، سه محراب با شکوه مربوط به قرن های هفتم هجری است که بر روی دو محراب، ‌کتیبه‌هایی به خط کوفی و بر سومی، کتیبه‌هایی به خط کوفی و ثلث و به رنگ لاجوردی بر زمینه سفید، مشتمل بر آیات و احادیث نوشته شده است.
 درب های سه گانه حرم مطهر نیز از آثار باارزش هنری به شمار می‌آیند. صندوق و ضریح مرقد کنونی، مربوط به دوره ی قاجار و بعد از آن است. صحن های حرم رضوی هر یک در دوره ای تاریخی ساخته شده اند و معماری هر یک از صحن ها؛ گویای روند معماری زمانه ی خود است.

                                         صحن‌های حرم 

صحن امام خمینی
      این صحن در سمت حرم مطهر و مقابل خیابان امام رضا ع واقع است و بیش از 8300 متر مربع وسعت دارد؛ آرامگاه شیخ بهایی بین این صحن و صحن آزادی قرار دارد.

                             

*************************************************** 
      

       صحن عتیق ( انقلاب ): این صحن که در قسمت شمالی حرم مطهر واقع است از یادگارهای دوره سلطان «حسین بایقرا»می باشد. چهار ایوان بزرگ تاریخى به قرینه یکدیگر و 48 غرفه تحتانى و فوقانى در پیرامون خود دارد.


       الف) ایوان جنوبی یا ایوان طلا ،در ضلع جنوبی صحن عتیق، از بناهای امیرعلی شیرنوایی در قرن نهم هـ.ق بین  سالهای 875 تا 885 ه. ق است و چون سطح ایوان را نادرشاه  به سال 1145 هـ ق طلاکاری کرده ، به ایوان نادری نیز معروف شده است . ازارة ایوان به ارتفاع 2 متر سنگ مرمر رنگارنگ است. روی ازاره احادیثی در فضیلت زیارت حرم به خط نستعلیق نوشته شده است. این ایوان هم چنین در دوره شاه طهماسب صفوی تزیین گردیده است. از ازاره تا سقف با خشتهای مطلّا زینت شده است. در این ایوان 4 در طلایی وجود دارد. درُ ضلع شرقی به توحید خانه، و درُ ضلع غربی به کفشداری بزرگ باز می‎شود. درِ سوم در زاویة جنوب غربی است که به راهرو سقاخانة سابق و از آنجا به دارالسیّاده راه دارد. چهارمین در، زاویة جنوب شرقی را به محلی که سابقاً قرآن خانه بود متصل می‎سازد. در ضلع جنوبی ایوان، طاقی مانند محراب هست که بر روی خشتهای مطلای آن قصیده‎ای به فارسی از «ندیم» به خط نستعلیق محمدعلی‎بن سلیمان رضوی نوشته شده که بیانگر طلاکاری و مرمّت ایوان به دستور نادرشاه است. در پایان قصیده، مادة تاریخ اتمام آن (1145ق/1732م) ذکر شده است. بر بالای حجره‎های فوقانی این ایوان، کتیبه‎ای است به خط ثلث طلایی بر متن لاجوردی که حدیثی در فضیلت زیارت حرم امام‎رضا(ع) بر ان نقش شده است. پیرامون سردر خارجی ایوان نیز کتیبه‎ای بر کاشی به خط ثلث سفیدرنگ هست که سورة «کهیعص» (مریم) بر آن نوشته شده است. بر بالای این کتیبه، به خط کوفی زردرنگ آیاتی از سورة «یس» نقش شده است. این ایوان 70/14 متر طول و 80/7 متر عرض و 5/21 متر ارتفاع دارد. این ایوان یکی از مدخلهای ورود به حرم مطهر است.

 

       ب) ایوان شمالی یا ایوان عباسی. این ایوان در ضلع شمالى صحن کهنه واقع است .طول این ایوان 80/14 و عرض آن 20/8 و ارتفاع آن 50/22 متر است. این ایوان ساختة شاه‎عباس اول در سال 1021 هـ است و چون به دستور او ساخته شده به «ایوان عباسى» شهرت دارد.
 و در روزگار شاه‎عباس دوم مرمت شده است. شاید از همین‎رو است که پوپ (نامة آستان قدس، 89) آن را به اشتباه به شاه‎عباس دوم نسبت داده است. در فراز این ایوان یکی از مناره های حرم مطهر واقع شده است .
       کف ایوان با سنگ خَلَج فرش شده و ازارة آن سنگ تیره است. از روی ازاره به سمت بالا تا سقف، کاشی‎کاری است و بیشتر آن معرَّق است. در پشت این ایوان، به سمت شمال، صفّة بزرگی هست مانند محراب که با کاشیهای معرق زینت داده شده است. 4 غرقة فوقانی این ایوان نیز کاشی‎کاری است. در پیرامون صفة بزرگ، به خط ثلثِ محمدرضا امامی، در 1059ق/1649م، «بسمله و صلوات» نوشته شده است. در پیشانی این ایوان به خط ثلث زردرنگ، اثر محمدرضا امامی دارای همان تاریخ، نام شاه‎عباس دوم که امر به مرمت ایوان داده بود، آمده است.
       قسمت خارجی ایوان به بست شیخ طبرسی راه دارد.
ـ ایوان غربی ( ایوان ساعت ) این ایوان به «ایوان ساعت» معروف است که بنا بر نقل تاریخ توسط شاه عباس صفوی ساخته شده است .
ـ ساعت بزرگی بر روی آن قرار دارد که بنای آن مربوط به دوره مظفرالدین شاه می باشد و از چهارطرف زمان را نشان مى دهد.
طول ایوان 10/24 و عرض آن 9/6 متر است و 24 متر ارتفاع دارد.
یک بار در ایام شاه‎عباس دوم و بار دیگر در روزگار ناصرالدین‎شاه مرمت شده است. کف ایوان از سنگ خلج و ازارة آن سنگ تیره است. از بالای ازاره تا سقف با کاشیهای معرق پوشانده شده است. در 3 سوی داخلی ایوان، کتیبه‎ای به خط ثلث سفیدرنگ، شامل چند حدیث به خط علیرضا عباسی نصب شده است. در پیشانی آن هم به خط ثلث زردرنگ بر زمینة لاجوردی آیه‎الکرسی نوشته شده است.
 
       ـ قسمت خارجی ایوان به بست شیخ طوسی راه دارد .
       ـ مقبره شیخ حر عاملی : عالم شهیر و محدث بزرگ اسلام (وفات : 1104 هـ ق ) در ضلع شمالی صحن انقلاب است .
       ـ آرامگاه مرحوم حاج شیخ حسنعلی اصفهانی معروف به نخودکی(وفات : 1321 ش ) نیز در شمال صحن انقلاب جنب ایوان عباسی واقع شده است .
       ـ این عالم زاهد و جلیل القدر دارای مقامات و کراماتی بوده است .
       ـ وی مدتی از عمر شریف خود را به تدریس فقه و تفسیرو علم هیئت و حساب گذرانده است.

       ـ ایوان و سردر شرقی. در ضلع شرقى صحن کهنه واقع شده و بر بالای آن نقاره خانه واقع است و مانند ایوان غربى از دو ایوان تشکیل گردیده است .طول ایوان 20/18، عرض آن 80/7 و ارتفاع آن 26 متر است. کف ایوان از سنگ خلج و ازاره‎اش از سنگ تیره است. از روی ازاره تا سقف کاشی‎کاری است.
       داخل ایوان بالای در ورودی حرم، غرفه‎ای است که داخل آن با کاشیهای معرق پوشیده شده و کتیبه‎ای به خط ثلث سفیدرنگ در آن هست که حدیثی از امام‎صادق(ع) بر آن نوشته شده است.

       پیرامون سردر خارجی ایوان به خط ثلث سفیدرنگ سورة «المُزَّمِّل» کتیبه شده و بر پیشانی آن آیة «نور» به خط زردرنگ نوشته شده است.
       سر در خارجى آن مقابل بست شیخ حر عاملى قرار دارد.

       گرداگرد صحن عتیق 12 صفه است: 1. صفة جنوبیِ ایوانِ غربیِ صحن، دارای کتیبه‎ای است به خط ثلث بر کاشی معرق که آیاتی به خط علیرضا عباسی بر آن نوشته شده است؛ 2. صفة دیگری در شمال ایوان غربی، دارای کتیبه‎ای است به خط علیرضا عباسی حاوی آیاتی از قرآن؛ 3. صفة شمالی صحن که کتیبه‎ای ندارد؛ 4. صفة دیگری در کنار صفة شمالی؛ 5. صفة شمالی ایوان عباسی، با کتیبه‎ای به خط ثلث که آیة «مَثَلُ‎الَّذینَ یُنْفِقُونَ اَمْوالَهُم» بر آن مرقوم شده است؛ 6. سفة دیگری در شرق ایوان عباسی، دارای کتیبه‎ای است که حدیثی از پیامبر اکرم(ص) به خط ثلث بر ان نوشته شده است؛ 7. صفة شمالی ایوان شرقی، دارای کتیبه‎ای است به خط ثلث اثر محمدرضا امامی که حدیثی از امام‎علی(ع) بر آن نوشته شده است؛ 8. صفة دیگری در جنوب ایوان شرقی، کتیبه‎ای در آن هست به خط ثلثِ محمدرضا امامی حاوی حدیثی از امام‎علی(ع) بر آن نوشته شده است؛ 9. صفة کفشداری گنبد اللهوردیخان، دارای کتیبه‎ای به خط ثلث از محمدرضا امامی حاوی حدیثی از امام‎علی(ع)؛ 10. صفة شرقی ایوان طلای نادری، دارای پنجره‎ای است برنجی معروف به پنجرة فولاد که داخل حرم از آن دیده می‎شود؛ 11. صفة دیگری در غرب ایوان طلای ناصری که از آن به حرم وارد می‎شوند، با کتیبه‎ای به خط محمدرضا امامی که حدیثی از امام‎رضا(ع) بر آن نوشته شده است؛ 12. صفة جنوب غربی صحن که فاقد کتیبه است.
علاوه بر ایوان ها، دو مناره در قسمت جنوبی و شمالی این صحن به چشم می خورد. یکی از این مناره ها که در قسمت جنوبی و پشت ایوان طلا واقع شده است بوسیله شاه طهماسب صفوی طلا کاری شده و مناره دیگر پشت ایوان عباسی قرار گرفته و به دستور نادرشاه افشار ساخته شده است. سنگاب مرمر سقاخانه از دیگر متعلقات این مجموعه به شمار می آید که از دوره نادرشاه افشار بر جای مانده است.
       در این صحن پنجره بزرگی که از فولاد و برنز ساخته شده است قراردارد ،‌و از این پنجره حرم مطهر دیده می‌شود . این صحن به شکل مستطیل،‌به طول 5/104و عرض 5/64متر است .

                     

 

****************************************************

  صحن نو ( آزادی ): صحن نو که امروزه به آن صحن آزادی می گویند در قسمت شرقی حرم مطهر واقع شده و در پایین پای مبارک حضرت با 4335 متر مربع مساحت ساخته شده است این صحن در سال 1233 به دستور «فتحعلی شاه قاجار» ساخته شده است و ایوان آن در سال 1282 ق به امر «ناصرالدین شاه» طلاکاری گردید. صحن نو دارای چهار ایوان است که از این میان ایوان طلا از همه معروف تر می باشد. راههای ورودی صحن از طریق 3 درب بزرگ و دو راهرو در طرفین می باشد .  در چهار ضلع صحن آزادی 56 حجره و غرفه فوقانی و تحتانی قرار دارد همچنین از حجره جنوب غربی صحن دری به رواق شیخ بهایی و مقبره وی گشوده می شود ؛ حجره 24 مقبره شیخ جعفر مجتهدی و شیخ علی اکبر ابوترابی است،ضمنا در اضلاع چهار گانه صحن 4 ایوان وجود دارد که  مشخص ترین آنها ایوان طلا و ایوان ساعت است . ایوان طلا بیش از 20 متر ارتفاع دارد و مسیر تشرف بانوان به درون حرم است . ایوان ساعت یا ایوان جنوبی متشکل از 2 ایوان است که بر فراز آن ساعتی بزرگ وجود دارد این ساعت تا بیش از سال 1336 هجری شمسی بر روی ایوان صحن انقلاب قرار داشت گویند ساعت را مظفرالدین شاه قاجار در سال 1278 اهدا کرده است .

                     

*****************************************************

 صحن جامع رضوی
       این بنای وسیع با 110078 متر مربع زیربنا درجنوب اماکن متبرکه واقع شده است و از طریق باب الرضا (ع) و باب الجواد (ع) به خیابان های امام رضا(ع) و خسروی نو ارتباط دارد و از دو سوی در شرقی و غربی به بست های شرقی و غربی راه دارد؛ علاوه بر این ورودی هایی فرعی نیز صحن جامع را به رواق امام خمینی (ره) صحن قدس و بست شیخ بهایی مرتبط می کند . در اضلاع صحن جامع سه ایوان و سر دربزرگ ساخته شده و در طرفین هر ایوان دو گلدسته مرتفع وجود دارد . به دلیل اهمیت ضلع قبله ایوان و گلدسته های آن از نظر ابعاد بزرگتر از دو ایوان دیگر است . گلدسته های ضلع قبله هر کدام 70 متر و گلدسته های دیگر هر کدام هر کدام 57 متر ارتفاع دارند؛ تعداد 8 نورگیر در جدار گلدسته ها تعبیه شده تا نور مورد نیاز تامین گردد .
       درحال حاضر کارهای بتنی گلدسته ها ، نصب آسانسور و پلکان در آنها انجام شده و در نمای اطراف گلدسته از تزیینات کاشی ، و معرق کاری استفاده خواهد شد . اطراف صحن جامع را غرفه هایی به عمق 16 و ارتفاع 12 متر محصور کرده‌اند.
صحن جمهوری اسلامی
       این بنا بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با10000 متر مربع مساحت احداث شده است که دارای 30 حجره و 46 غرفه است.
همچنین این صحن دارای 4 ایوان است که ایوان شرقی آن طلا کاری شده است و  جنب ایوان طلای آن پنجره ای از برنز نصب شده است که زائران از پشت ان به امام رضا ( ع ) عرض ارادت می کنند نیز دو گلدسته با ارتفاع بیش از 30 متر بر فراز سردرب های شمالی و جنوبی صحن وجود دارد که تزیین و طلا کاری شده است ،در وسط صحن، ساعت آفتابی یا شاخص است که در تمام فصول سال بیانگر ظهر شرعی است.

                     

******************************************

صحن رضوان
       در دست احداث است.

******************************************

صحن غدیر

 صحن غدیر یا صحن ضلع غربی جامع رضوی دارای 14453 متر مربع مساحت است، این صحن از راس و ضلع جنوبی به صحن جامع باغچه و بلوک b غربی محدود است و از ضلع غربی به مجتمع تجارتی غدیر ، سرویس بهداشتی غدیر و از ضلع شرقی به صحن جمهوری اسلامی و از شمال غربی به سر در شیرازی منتهی می شود.

                                              

*****************************************

  صحن قدس 
 این صحن در قسمت جنوب حرم بعد از مسجد گوهرشاد واقع شده است که حدود 5000 متر مربع وسعت دارد و بعد از انقلاب ساخته شده است. در وسط آن سقاخانه ای زیبا با نمای بیت المقدس که به احترام امام هشتم علیه السلام، ابعاد آن دقیقاً یک هشتم ابعاد اصلى قدس مى باشد و سعى شده است تا در عمارت آن نیز تشابهات بسیارى با ساختمان قدس شریف رعایت شود، تا باشد که نام و یاد قبله نخستین و اشغال شده مسلمین را در اذهان زنده کند. گنبد این سقاخانه، مطلّا و در داخل آن منبع آبى با گنجایش شصت هزار لیتر آب جاسازى شده است.
       صحن قدس با 2510 متر مربع مساحت، و 12700 متر مربع زیر بنا در طبقات، کوچک ترین صحن حرم مطهر و در جنوب غربى آن واقع شده است و گنبد این سقاخانه نیز مطلا است.

                         

*********************************************

   صحن کوثر

صحن کوثر درشرق جامع رضوی جای دارد و دارای 15648 متر مربع مساحت است؛ این صحن از راس و ضلع جنوب غربی به جامع رضوی باغچه مرتفع و بلوک b شرقی محدود است و از شمال شرقی به سر در نواب صفوی منتهی می شود و در ضلع شمالی آن رواق امام خمینی (ره) و صحن آزادی قرار دارند.

                

*****************************************

صحن هدایت

 این صحن با وسعت 16414 متر مربع در ضلع شمال شرقی اماکن متبرکه جای دارد. از سوی شمال شرقی به بنیاد پژوهش های اسلامی ، مدرسه علمیه و سردر طبرسی و از جنوب غربی به دانشگاه علوم اسلامی رضوی و بست شیخ طبرسی و مهمانسرای حضرت و از سوی جنوب و جنوب شرقی به ساختمان اداری دانشگاه علوم اسلامی رضوی و پیرپالاندوز و سردر نواب صفوی منتهی می شود .

                        

+ نوشته شده در  پنجشنبه پانزدهم بهمن 1388ساعت   توسط مدیر   | 

محراب های رضوی

                            

محراب‌‌ها 
محراب از ريشه حرب به معناي محل مبارزه با شيطان است. در واقع محراب يك فرورفتگي در نما است كه به صورت‌‌هاي مختلف از قبيل كادرسازي و متمايز كردن آن به وسيله رنگ و مصالح، از بخش‌‌هاي ديگر ساختمان جدا مي‌شود.
محراب در طول دوره‌‌هاي مختلف به شيوه‌‌هاي گوناگون تزيين شده است. محراب‌‌هاي گچبري شده با نقوش برجسته، استفاده از سفال‌‌هاي لعابدار، استفاده از كاشي، آجركاري و يا زمينه سارواي از سنگ مرمر از شيوه‌‌هاي مختلف تزيين محراب به‌شمار مي‌روند.
استفاده از تزيينات خاص و شيوه‌هاي مختلف معماري اسلامي در زيباسازي محراب‌‌ها، نشانگر اهتمام به مباحث معنوي و عرفاني است. چرا كه محراب به عنوان عنصر داخلي مسجد و با بهره‌گيري از رنگ‌‌هاي خاص، وحدت و يگانگي خداوند را به تصوير مي‌كشد. دو محراب قديمي در طرفين در پيش روي حضرت رضا (عليه السلام) در حرم مطهر رضوي، از باشكوه‌ترين محراب‌‌هاي ساخته شده در معماري اسلامي هستند كه روح هر زائر دل‌شكسته‌اي را صيقل داده و به ملكوت آسمان‌‌ها مي‌برد. توضيح كوتاهي در مورد اين دو محراب در ادامه آمده است.

دوازده محراب خدا

نماي اين دو محراب بسيار نفيس و ممتاز، از كاشي مينابي چيني مانند، ضلع جنوبي (طرفين در پيش رو) را زينت بخشيده است. اين محراب‌‌هاي روح‌نواز، يك پارچه از كاشي مينابي چيني مانند متعلق به اوايل قرن هفتم پوشيده شده‌اند. كاشي نفيس اين محراب‌‌ها، قدمتي هشتصد ساله دارند و طرح كلي آن‌‌ها به‌گونه‌اي است كه بيننده در آغاز تعدادي طاق نماي هلالي و تو در تو را مي‌بيند. اين طاق نماها صورت در هم پيچيده‌اي به آن‌‌ها بخشيده و در خانه‌‌هايي محيط بر يكديگر كه كتيبه‌‌هايي برجسته و به رنگ كبود روشن دارند، خودنمايي مي‌كند.
ستون‌‌ها و هلال‌‌هاي محراب‌‌ها با رنگ فيروزه‌اي، تمام كتيبه‌‌ها را در خود گرفته است. مجموعه اين طاق نماها كه به دوازده محراب شهرت دارد، از درخشندگي و شفافيت ويژه‌اي برخوردار است.
تلفيق اشكال و نقوش اين محراب‌‌هاي نفيس چنان است كه در نگاه بيننده، يك محراب با دو ستون در دو طرف آن مجسم مي‌شود.
بر سطح محراب‌‌ها، چند كتيبه با خطوط كوفي و ثلث برجسته، به رنگ لاجوردي و زمينه سفيد، آيات و احاديثي متناسب با نماز و محراب نقش بسته است. طراح و سازنده اين محراب‌‌ها، محمد بن ابي طاهر كاشاني است كه با همكاري سيد شمس الدين حسيني، معروف به ابوزيد نقاش، به سال 612 هـ.ق اين آثار گران‌بها را آفريده‌اند.
در بخش پايين محراب، نام ابوزيد نقاش و تاريخ اثني عشر و ست مائه (612 هـ.ق) نقش بسته است. ابعاد محراب غربي در ضلع پيش رو 70/2*15/2 و محراب سمت ديگر 40/2*75/1 متر است. در يكي از كتيبه‌‌هاي محرابِ سمت غربي درِ پيش روي مبارك، به خط كوفي برجسته آيه زير نوشته شده است:
«بسم الله الرحمن الرحيم انما وليكم الله و رسوله والذين آمنوا الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة و هم راكعون»

بر سطح محراب، ابتدا به خط كوفي برجسته آيه شريفه زير نوشته شده:
«ان الحسنات يذهبن السيئات ... لا يضيع اجر المحسنين» و در پايان كتيبه‌‌ها بر سطح محراب مي‌خوانيم: في ربيع الاول سنة اثني عشر و ستمائه. 612 (هـ.ق»

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم بهمن 1388ساعت   توسط مدیر   |